Cilt 1 sayfa 518

كسریله

نكز ووكز كبی ونهز بر نسنه یی تحريك ايتمكه ده دريلر يقال نهز رأسه اذاحركه‌ونهزات سير ايتمكه قيام كوستر مكه ده

ديرلر يقال نهزت الدابة‌اذانهضت بصدرها للسير ونهزدوه ياوریسی باشی‌‌انه سنك ممه سن مغه ده

ديرلر امدكی جالنده لهز كبی ونهز قوغه طولسون ديو قيوده تحريك ايتمكه ده ديرلر تقول نهزت بالدلو فی النئر اذا

ضربت بها فی الماء لتمتلئ النهزة نونك ضمی وهانك سكونیله فرصت معناسنه
الانتهاز: همزه نك وتانك كسریله فرصت

بولمق يقال انتهزتها اذا اغتنمتها
المناهزة: میمك ضمی وهانك فتحيله‌‌بری برينه‌ فرصت بولمق يقال ناهزتهم الفرص

ومناهزه اغلان حدبلوغه ايرشمكه ده ديرلر يقال ناهز الصبی البلوغ اذاداناه
التناهز: تانك فتحی وهانك ضمیله

مسارعت ايتمك يقال‌‌‌ مهايتناهزان امارة بلدكذا ای يبتدران‌ والتدار باء موحده ودال مهمله ایله سرعت ايتمك

معناسنه در
فصل الواو:
الايجاز: همزه نك كسریله‌كلامی ازايتمك تقول اوجزالكالام‌‌‌‌ اذاقصرته
الموجز:میمك ضمی

وجيمك فتحيله مختضر اولان كلام‌
الوجز:واوك فتحی وجیمك سكونیله بمعناه
الوجيز: واوك فتحی وجیمك كسری

ومدیلەبمعناە‌وایضا
التوجز‌:فتحتینلە وجیمك‌‌ضمی‌ وتشدیدیلەبرنسنەیی‌تحصیل‌ایتمك‌یقال‌ توجزت‌الشیٔ‌مثل

تنجزتە
ابووحزە:واوك‌فتحی‌وجیمك‌ سكونیلەبركمسنەنك كنبتی‌در‌شاعرلكلە ومحدثلكلەمشهوردر
الوخز:واوك

فتحی‌وخانك‌سكونیلەكوندرلەدورتمك‌بر حیثتیلەكەاوتەجانبەكچمیەیقال‌وخزە بالخجرووخزشیٔ‌قلیلەدەدیرلر

وودزپیرلك‌عارض‌ اولمغەدەدیرلر‌یقال‌ وخزەالشیب‌اذاخالطە
الوشز:فتحتینلەمكان‌مرتفع‌نشز‌كبی‌ووشز

شدت‌معناسنەدخی‌ كلور
الاوشاز: همزەنك‌‌فتحیلەوشزك‌جمعی‌شدتلرمعناسنەیقال‌اصابهم‌اوشاز الامور

ای‌شداید‌
الایغاز: همزەنك‌كسری‌ ومدیلەبرخصوصدە‌ بركمسنەدن‌تقدم‌ ایتمك‌تقول‌اوغزت‌ ایلەفی‌كذا

وكذااذاتقدمت‌
التوغیز:علی‌وزن‌ التكریم‌بمعناەیقال‌ وغزت‌ایلەتوغیزاوكاە‌اولورتفیف‌ایدوب‌ وغزت‌ایلە

دیرلر
الوفز:واوك‌ سكونیل‌عجلە‌ایتمك‌
الوفز:فتحتینلەبمعناە
الاوفاز:همزەنك‌ فتحی‌وواوك‌سكونیلەجمعی

عجلەلرمعناسنەیقال‌ نحن‌علی‌اوفازای سفرویقال‌ اشخصناواناعلی‌ اوفازیعنی‌عجلەایلە كتدك‌واشخاص‌شین

وخاءمعجمتینلەذهاب‌معناسنەدرواناعلی‌وفازدینمسون‌بلاهمزة
الاستیفاز:همزەنك‌وتانك‌كسریلە

یرلشمیوب‌ایاقلرن‌ دیكوب‌اوتورمق‌یقال‌ استوفزفی‌قعدتە اذاقعدقعودامنتصبا غیرمطمئن‌الوكزواوك‌فتحی

وكافك‌سكونیلەاورمق‌ودورتمك‌یقال‌ وكزەمثل‌نكزەاذادفعەوضربەوكزمشت‌ اورمغەدخی‌دیرلر یقال‌وكزە

ای‌ضربەیجمع‌یدە‌علی‌ذقنەوجمع‌جیمك‌ ضمیلەالی‌جمع‌ایدوب‌ اورمق
الوهز:وواوك‌فتحی‌وهانك‌سكونیلە‌ال‌اغرلغیلە

اورمق‌یقال‌وهزت‌ فلانااذاضربتەبثقل‌‌ بدك
التوهز:فتحتینلەوهانك‌ضمی‌ وتشدیدیلەدوەیوكی‌ اغرلغیلەبصمق

فصل‌الهاء‌:
الهبرزی‌: هانك‌ورانك‌كسریلەوبانك‌سكونیلەواخرندەیانك‌تشدیدیلە اتلوسوارمعناسنە صاحب

ترجمان‌هبرزی‌برجنس‌بلاز‌كدرعجم‌ بلازكلرندن‌دیمشدر وصاحب‌صراح‌هبرزی‌دست‌بنداسب‌ایلە

تفسیر‌ایتمشدر‌ حق‌بودر‌كە‌ابرز مبارزت‌دن‌‌درمقاتلە معناسنەهمزەهایە قلب‌‌اولنمشدراراق‌بلەهراق‌كبی‌كویاكە

هبرزی‌عجم‌اتلوسنە دیرلرزیراجوهری‌بو محلدەهبرزی‌تفسیرصددندەاسوارمن‌ اساورةالفرس‌ دیمشدروباب

رادەفصل‌سین‌دە سوارتفسیرندە جوهری‌ابوعبیدەدن‌ حكایت‌ایدوب‌ ایتمشدرالاسوار الواحدمن‌اساورة

الفرس‌قال‌ابوعبیدهم‌الفرسان‌والهاءعوض‌عن‌الیاء‌كان‌اصلە اساویركذلك‌الزنادقە دیمشدربودلالت‌ ایدركە

جوهرینك‌هبرزی‌ایلە مرادی‌اتلواولەاتە وادمەطاقلن‌الت‌ اولمیەنتەكم‌اخر كلامندەقال‌ثعلب‌كل‌ جمیل‌حسن

هبرزی‌دیدكی‌دخی‌ دلالت‌ایتدرثعلب‌ ایتدی‌هرنسنەكەجمیل‌ولطیف‌اولەاكا طایٔفەءعرب‌هبرزی‌ دیر

هبزی‌قی‌وزنی‌اووزرەوهبرقی‌دمورجی‌ قیومجی‌دیمك‌اولور
الهروزة:علی‌وزن‌ الدحرجةاولمك‌موت‌ معناسنەیقال

هروزالرجل‌اذامات
الهز:هانك‌فتحی‌ وزانك‌تشدیدیلە برنسنەیی‌تحریك‌ ایتمك‌
الاهتزاز: همزەنك‌وتانك