Cilt 2 sayfa 244

همزەنك‌

فی‌الامروتهمك‌فیە‌ای‌جدولج‌
التهوك:فتحتینلەوواوك‌ضمی‌ وتشدیدیلەتحیر‌ معناسنەدر‌وفی‌الحدیث‌

امتهو‌كون‌اسم‌كماتهوكت‌الیهود‌والنصاری‌ ابن‌عون‌ایتدی‌حسندن‌سؤال‌ایدوب‌

منهوكون‌ندر‌دیدم‌ایتدی‌‌متحیرون‌معناسنەدر
التهواك:تانك‌فتحی‌وهانك‌سكونیلە‌

تهور‌معناسنەبرنسنە‌یەدوشمكەرایدن‌‌پروا ایتمیوب‌‌قابرممق‌ایلە‌واللە‌اعلم‌بالصواب‌

باب‌اللام‌من‌ترجمة‌الصحاح‌الجوهری

فصل‌الالف)
الابل:كسرتینلە‌بركلمە‌دركە كندی‌لفظندن‌‌واحدی‌یوقدرپس‌ابل‌برسوری‌

دوەدیمك‌اولور‌وبو مؤنث‌در‌زیرا‌شول‌ اسماء‌جموع‌كەكندی‌ لفظندن‌واحدی‌اولمیەقچان‌بنی‌آدم‌

ایچون‌اولمسە‌ اكاتأنیث‌لازم‌اولور‌ وقچان‌‌آنی‌تصغیر‌ ایتملواولسك‌هاە‌تأنیث‌ادخال‌ایدوب‌ایبلةوضنمیة

درسن‌یس‌
الابیلة: همزەنك‌ضمی‌وبانك‌ فتحی‌ویانك‌سكونیلەبربلوجك‌دوە‌دیمك‌اولور‌
الابل:

همزەنك‌كسری‌ویانك‌‌سكونیلە‌كذلك‌دوە‌سوریسی‌دیمك‌اولور‌ كسرتینلەاولان‌ابلدن‌ مخفف‌اولور‌

الابال:همزەنك‌‌فتحی‌ومدیلەجمعی‌دوەسوریلری‌معناسنە
الابلان:صیغۀتثنیە‌اوزرە‌ایكی‌سوری‌

دوە‌غنماندەدخی‌حال‌ بویلە‌در‌یعنی‌قیون‌ سوریسندن‌ایكی‌ قطعە‌ دیمك‌‌اولور‌
المأبلة: میمك‌‌وبانك‌فتحیلە‌

دوەسی‌چوق‌اولان‌یر
الابلی‌:همزەنك‌كسری‌وبانك‌فتحی‌ویانك‌ تشدیدیلەایلە منسوب‌‌اولان‌نسنە‌

یائی‌مفتوح‌قلورلرتوالی‌كسراتدن‌حذرایتدكلرندن‌اوتری‌وابلی‌‌ صاحب‌ایلەدخی‌دیرلر
الابل‌:همزەنك‌

ضمی‌وبانك‌فتحی‌وتشدیدیلەقبروزنی‌اوزرەشول‌‌دوەدركە‌صالمەاولەوقبرقافلەوباء موحدەایلەبرجنس‌

قوشك‌آدیدر
المؤبلە:  میمك‌ضمی‌وبانك‌ فتحی‌وتشدیدیلە شول‌دوەدركە‌مهملەاولمیوب‌‌دول‌ایچون‌

وكندی‌‌نفسیچون‌الیقونمش‌اولەوصاحب‌صراح‌بوایكسن‌فرق‌ ایتیوب‌‌ابل‌ابل‌مثل‌ قبرای‌مهملة

وكذلك‌مؤبلةدیمشدر
الاوابل:همزەنك‌فتحی‌ وبانك‌كسریلە‌دوەچوق‌اولدقدە‌استعمال‌اولنور

یقال‌ابل‌اوابل‌
الابابیل:همزەنك‌فتحی‌وباء‌‌ثانینك‌‌كسری‌ ومدیلەبلوكلرفرق‌معناسنەیقال‌جاءت

ابلك‌ابابیل‌ای‌فرقا‌ وابابیل‌‌قوش‌فرقەلری‌ معناسنەدەكلور‌ اخفش‌روایتی‌اوزرە‌‌ یقال‌‌طیرابابیل‌واخفش

ایتدی‌معنای‌تكثیرمراد‌اولدقدە‌بووجە‌اوزرە‌ كلور‌وبوشول‌‌جمع‌ قبیلندندركەآنك‌ واحدی‌یوقدر

الاول:همزەنك‌كسری‌وبانك‌فتحی‌ وتشدیدیلە‌وواوك‌سكونیلە‌ابابیلك‌‌واحدیدرعندالبعض
الابیل:

همزەنك‌‌كسری‌وبانك‌كسری‌وتشدیدی‌ومدیلەابابیك‌‌واحدید‌ر عندالبعض‌‌الاخر واخفش‌

ایتدی‌طائفۀعربدن‌برفرد‌بولدم‌‌كە‌ابابیلك‌‌ واحدن‌‌یلوراولە
الابول:ضمتینلەدوەوغیری‌ حیوان‌

رطب‌ایلەصودن‌اكتفاایتنكدریقال‌‌ابلت‌الابل‌والوحش‌تأبل‌ابو‌لامن‌الباب‌الاول‌والثانی‌ ای‌اجزأت‌

بالرطب‌عن‌الماء‌وابول‌ارعورنك‌جماعدن‌ ابا‌ایتمكە‌دخی‌دیرلر یقال‌ابل‌‌عن‌الجل‌امرأتەاذاامتنع‌‌من‌

غنیانها‌
الابل:همزەنك‌مدی‌وبانك‌كسریلەرطب‌ایلە‌صو‌دن‌‌ اكتفە‌ایدن‌دوە‌
الابالی:همزەنك‌ضمی‌وبانك‌

تشدیدیلە‌جمعی‌كافرلەكفار‌كبی‌
التأبل‌:فتحتینلە‌وبانك‌ضمی‌وتشدیدیلە‌ ارعوتك‌جماعمدن‌ اباایتمك‌

وفی‌الحدیث‌لعد‌‌تأبل‌آدم‌علی‌ابنە‌المقتول‌ كذاوكذاعامالایصیب‌حواء
الابالة:همزەنك‌فتحتیلە

دوە‌مصلحتین‌تدارك‌‌ ایتمدە‌حاذق‌اولمق‌یقال‌ابل‌الرجل‌ابالةمن الباب‌الرابع‌مثل‌شكس‌ شیكاسة

وتمەتماهةاذاكان‌ حاذقا‌بمصلحةالابل‌وشكاست‌بدخوی‌اولمقدر‌وتماهت‌‌تای‌مثناتلە

بدرایحەاولمق‌‌
الابل‌:همزەنك‌فتحی‌وبانك‌‌‌ كسریلەمصلحت‌ایلدم‌حاذق‌اولان‌كمسنە
الابل:

همزەنك‌وبانك‌كسریلە‌بمعناە‌یقال‌ابل‌‌فهو‌ابل‌‌وابل‌
الابل:همزەنك‌مدی‌‌وبانك‌‌‌‌فتحیلەاسم‌

تفضیلدرذكر‌اولنان معنادە‌یقال‌فلان‌ من‌البل‌الناس‌ ای‌اشدهم‌‌تأقاقی‌ راعیةالابل‌‌واعلمهم‌بها‌

رنالق‌برنسنە‌یی‌خوب‌اشلمكدر‌
التابیل:علی‌وزن‌التكریم‌بركمسنەدوەایدنوب‌دوە‌یی‌ كندی‌‌

نفسیچون‌‌صقلمق‌یقال‌ ابل‌الرجل‌اذااخذابلاوالنأها
المنأبولة:میمك‌ فتحی‌وبانك‌ضمی‌ ومدیلە‌شول‌

دوە‌دركە‌اختیاراولنوب‌الیقونلمش‌اولە‌یقال‌‌لبتلت‌الابل‌علی‌البناء‌‌ للمجهول‌‌اذااقتتیت‌
الایتبال: