Cilt 2 sayfa 281

الخمل‌وبوابو‌عبید‌ روایتیدر‌جوهری‌ ایدربن‌ظن‌ایدرم‌كە‌بو‌خلالدن‌خرماقوریغنە‌

دیرلرنتكیم‌ابلج‌التخل‌وارطب‌التخل‌دیرلر خرمااغاجی‌قورق‌ ایتدی‌ورطب‌ایتدی‌‌ معناسنەواخلال

بركمسنەیوردن‌ترك‌‌ ایتمكە‌دخی‌دیرلریقال‌اخل‌الرجل‌بمركزە‌ اذاترك‌موضعە‌
التخلیل:دعابی‌ نخصیص

ایتمكەدخی‌دیرلریقال‌عم‌فلان‌دعانۀوخلل‌ اذاخص‌وتخلیل‌سركە‌طوتمغە‌دخی‌دیرلروصقالی‌

خلاللمغەدخی‌دیرلر یعنی‌‌پرمقلری‌صقلك‌ ارالقلرنەادخال‌‌ایتمكەدخی‌‌دیرلر
الاختلال: همزەنك‌‌وتانك

كسریلەمحتاج‌اولمق‌ یقال‌‌اختل‌الی‌‌الشیٔ‌ اذااحتاج‌الیە‌ومنە قول‌‌ابن‌‌مسعود‌علیكم‌بالعلم‌فان‌احدكم‌

لایدری‌منی‌محتمل‌‌الیەمنی‌یحتاج‌الناس‌الیە‌بماعندە‌واخلال‌آرق‌ اولمغەەخی‌دیرلر‌یقال‌ اختل‌جسمە‌

اذاهزل‌واختلال‌اوقلەصانچمغە‌دخی‌دیرلر یقال‌اختلەبسهم‌ اذاانتظمە
التخلل: فتحتینلە‌ولام‌اولك‌

ضمیلەبعدالاكل‌خلال‌ ایلە‌دیشی‌‌آرتمق‌ وبرنسنەتمام‌اولمغە دخی‌دیرلریقال‌تخلل‌ الشیٔ‌اذاتفد‌وتخلل‌

یغمور‌مخصوص‌بریرە‌ یاغوب‌عموم‌اوزرە‌ یاغمغە‌‌دخی‌دیرلریقال تخل‌المطر‌اذاخص‌ ولم‌یكن‌‌عاما

وتخلل‌برجماعتك‌ ارەسنە‌كیرمكە‌دخی‌ دیرلر‌‌تقول‌تخللت‌‌ القوم‌اذادخلت‌بین‌‌‌ خللهم‌وخلالهم‌وتخلل‌

خلاللنمغەدخی‌دیرلرتقول‌تخللت‌اذافعلت‌ التخلیل‌
الخلخال: خانك‌‌فتحیلە‌شول‌‌ زینتدر‌كە‌نسا طائفەسی‌‌

آنی‌ایاقلرینەطاقرلر
الخلاخیل:خاء‌اولك‌فتحی‌وثانینك‌كسری‌ومدیلەجمعی‌
الخلخل: علی‌وزن‌العرعر‌

ذكر‌اولان‌معنادە‌لغتدر‌یاخود‌مذكر‌مقصور‌در
الخمل:خانك‌فتحی‌ومیمك‌سكونیلە‌ صچق‌كەبزك‌

كارندەاولور‌وخمل‌ خالیە‌‌‌ونهالیەدخی‌ دیرلرطنفسە‌معناسنە‌
الخمیلة:خانك‌فتحی‌ ومیمك‌كسری‌ومدیلە‌

شول‌‌اغاچلردر‌كە‌یردە‌ مجتمع‌‌اولوب‌بری‌ برینە‌‌اولنمش‌اولە‌ وخمیلەشول‌قومە‌ دیرلركەاشجاربنور‌ە

اصمعی‌روایتی‌اوزرە‌
الخمال:خانك‌ضمی‌ومیمك‌تخفیفلە‌‌‌اخسق‌ اولمق‌عرج‌معناسنە وابو‌عبید‌ایتدی‌

خمال‌دوەایاغندە‌ اولان‌‌شول‌ اخستلق‌دركە‌‌اكابعض‌ طمر‌كسلمكلە‌ دوافلور‌لر
الخامل: میمك‌‌كسریلە‌

شول‌ساقط‌كمسنەدركەآنك‌شرفلەاشتهار‌ی‌ اولمیە‌
الخمول: ضمتینلە‌‌ذكر‌اولنان‌ صفت‌‌اوزرە‌اولمق

یقال‌خمل‌خمولا‌ من‌الباب‌الاول‌
الاخمال‌:همزەنك‌‌ كسریلە‌بركمسنەیی‌ شرفلەاشتهار‌دن‌ ساقط‌‌‌قلمق‌‌

تقول‌‌اخملتە‌انا
الخایل:یانك‌‌كسریلەبرنسنەیی‌حفظ‌ایدن‌كمسنەوخایل‌برمالی‌ كركی‌‌كبی‌‌كوزدوب‌

رعایت‌ایدنە‌دخی‌‌ دیرلر‌یقال‌‌هو‌خایٔل‌ مال‌ای‌حسن‌القیام‌ علیە‌‌‌
الخول:خانك‌ فتحی‌وواوك‌سكونیلە حفظ

ایتمك‌یقال‌فلان‌یخول‌علی‌‌اهلە‌ای‌یرعی‌ علیهم‌وخول‌یرمالی‌ كركی كبی‌‌رعایت‌ایتمكە‌ دخی‌‌دیرلرتقول

خلت‌المال‌اخولە اذااحسنت‌القیام‌علیە‌
الخال‌:علی‌وزن‌ الحال‌‌برنسنەیی‌كركی‌كبی‌كوروب‌كوزدوب‌

رعایت‌ایدن‌كمسنە یقال‌هو‌خال‌مال‌
الخول:خانك‌فتحی‌ وواوك‌‌سكونی‌ وآخرندەیانك‌ تشدیدیلەبمعناە‌

یقال‌هو‌خولی‌‌مال‌‌‌ای‌ حسن‌‌القیام‌‌علیە‌ وخال‌لیاقت‌معناسنە دەكلور‌یقال‌تخولت‌‌ فی‌بنی‌‌فلان‌خالامن‌

الخیرای‌‌اخلت‌ وتوسمت‌‌وتوسم‌ برنسنەیی‌فراستلە بلمكە‌دخی‌دیرلر‌وخال‌‌ انافرنداشنە‌دخی‌ دیرلرطابی‌

معناسنەوخال‌سجاغەدخی‌دیرلرلوامعناسنە‌ وبردردیدكلری‌قماسك‌ برنوعنە‌دخی‌دیرلر
الخالة:علی‌وزن‌

الحالةانا‌قزقرندا‌شنە‌ دیرلروخالە‌خائلك‌ دخی‌‌جمعی‌كلور‌ متكبرلر‌‌معناسنەبا‌یعلە باعە‌كبی‌‌علی‌ماسیجیٔ

الخؤولة:خانك‌ضمی‌وهمزەنك‌ضمی‌‌‌ ومدیلە‌‌طابی‌اولمق‌ یقال‌هوخال‌ بین‌الخؤولة‌وبینی‌ وبین‌‌فلان‌‌الخؤلة

الاستخالة:همزەنك‌‌وتانك‌كسریلە بركمسنەیی‌طایی‌‌ ایدنمك‌
الاستخوال: همزەنك‌‌وتانك‌كذلك‌ كسریلە‌

بمعناهایقال‌استخل‌ خالاغیر‌خالك‌ واستخول‌خالاغیر حالك‌‌ای‌اتخذوە واستخوال‌‌استخبال‌‌ معناسنە‌دە

كلور استخبال‌باء‌ موحودە‌ایلەبركمسنەدن‌‌مال‌طلب‌ایتمكە‌ نفعلەمنتقع‌اولوب‌ اصلن‌‌كیروصاحبنە‌

ردایتمك‌اوزرە‌
التخویل:علی‌‌‌وزن‌ التكریم‌بركسنەیە برنسنەیی‌ تملیك‌ایتمك‌تقول‌ خولەاللەالشی‌ٔاذا‌

ملكەاباء‌
التخول: فتحینلە‌‌وواوك‌ضمی‌ وتشدیدیلە‌صاقنمق‌ تعهدمعناسنە‌ وفی‌الحدیث‌‌‌كان‌النبی‌صلی‌

اللەعلیەوسلم‌یتخولنا‌بالموعظةمخافة السأامةوسأامة ملامت‌‌معناسنە‌در‌ اصمعی‌بو‌حدیث‌ شریفی‌‌

یتخونثادیو‌روایت‌ قلور‌دی‌‌‌تونلە‌‌كذلك‌ یتعد‌نامعناسنەتخول اصلاحەدخی‌دیرلرمنە‌ ماقالوا‌نخولت‌