Cilt 2 sayfa 286

قریبدركە

بركرە‌صو‌ایچون‌‌ دوەیی‌‌ایكی‌صوسز‌ دوەنك‌‌اراسنە‌قویوب‌حوضە‌‌ایلتمكە‌دیرلر كمالیلە‌صوایچمدیسە‌

ایچسون‌دیو‌
المدخول:میمك‌ فتحی‌‌وخانك‌ضمی‌ ومدیلەشول‌كمسنەدركە‌عقلندە‌نقصان‌اولەیقال‌

دخل‌فلان‌علی‌البانء‌ المجهول‌‌فهو‌مدخول‌ ای‌‌فی‌عقلە‌دخل‌ودخل‌‌ عینە‌ دیرلرنتكیم‌الان‌مرور

ایتدی‌ومدخول‌ارق اولان‌ كمسنە‌یەدە‌دیرلر‌ مهزول‌‌معناسنە
المدخولة:میمك‌‌ فتحی‌وخانك‌كذلك‌

ضمی‌ومدیلەشول‌ خرما اغاجیدر‌كە‌ایجی‌‌ چوریمش‌‌اولە‌
الدوخلة:دالك‌ وخانك‌‌فتحی‌‌وواوك‌ مابینندە‌

سكونیلەشول‌نسنەدركەخرمایپراغندن‌ اوروب‌‌ایچنە‌تازە‌خرماقورلرواخرندە‌اولان‌ لامی‌‌كاەمشدد

وكاە‌مخفف‌قیلورلر‌ یعقوب‌‌روایتی‌اوزرە‌
الدخول‌:دالك‌فتحی‌وخانك‌ضمی‌ومدیلە‌برموضعك‌اسمیدر

الدریلة:دالك‌وبانك‌فتحی‌ورانك‌سكونیلە‌برجنس‌یوریمكەدیرلر
الدرقل:دالك‌كسری‌ورانك‌

فتحی‌وقافك‌سكونیلە برجنس‌نباتدر
الدركلة:دالك‌وكافك‌كسریلە‌وماوینندە رانك‌‌سكونیلەشول‌

اویوندركە‌انی‌عجم‌ طائفەسی‌اویتر‌ وابو‌عمر‌وایتدی‌‌در‌كلە‌برنوع‌رقص‌ایتمك‌دروفی‌الحدیث‌انە‌مرعلی‌

اصحاب‌الدركلةفقال‌جدوایابنی‌ارفدةحتی‌ تعلم‌‌‌الیهود‌والنصاری‌‌ ان‌‌فی‌دیننافسحة
الدعبل:

دالك‌وبانك‌كسری‌ وعینك‌‌‌سكونیلە‌شول‌ناقە‌دركە‌یوكسك‌اولە‌ودعبل‌حزاعە‌ قبیلەسندن‌‌برشاعرك‌

دخی‌اسمیدر‌
الدغل:فتحتینلەفساددخل‌ كبیدر‌وزنا‌‌ومعنی‌ ودغل‌‌چوق‌اغاجلرە دخی‌دیرلركە

بودقلری‌بری‌برنە‌ كیرمش‌‌اولە‌اشجار‌ كثیرة‌المنقە‌كبی‌
الادغال‌:همزەنك‌ كسریلەبرنسنەیی‌ فاسد‌‌قیلرنسنە‌

ادخال‌ایتمك‌یقال‌ ادخل‌‌فی‌الامر اذاادخل‌فیە‌رایخالفة‌ویفسد‌ەوادغال‌ برچوق‌‌‌‌اغاچ‌بتور‌مكە‌ دخی‌

دیرلر‌یقال‌ادغلت‌ الارض‌‌‌
الدواغل: دالك‌‌فتحی‌وغینك‌ كسریلە‌آفتلردواهی‌ معناسنە‌ابوعبید

روایتی‌اوزرە‌
الدغفل:دالك‌وفانك‌فتحی‌وغینك‌سكونیلەفیل‌یاوریسی‌وبر زجلك‌‌دخی‌‌اسمیدر‌

بنی‌شیباندن‌ودغفل‌‌ واسع‌اولا‌‌ن‌در‌لكە‌دە دیرلر‌‌یقال‌عیش‌دغفل‌‌ ای‌‌ذوسعةوبواصمعی‌روایتی‌در‌

واوحزلق‌اولان‌ییلە‌ دخی‌دیرلرابن‌ الاعرابی‌روایتی‌‌اوزرە‌
الدفلی‌:دالك‌كسری‌وفانك‌سكونی‌

والفك‌‌قصریلە‌بر‌آجی‌ اوتدر‌وصاحب‌‌مهذب‌‌دفلی‌اغواغاجی‌ دینكلەمعروف‌اغاچدر‌دیمش‌

وبوواحد‌اولور‌جمع‌ اولورومنون‌اولور‌ وغیرمنون‌اولور‌شول‌كمسنەكەدفلی‌‌‌شول‌ كمسنە‌كە‌ دفلی‌كلمەسنك‌

آخرندە‌‌اولان‌الفی‌ الحاق‌ایچون‌قلمشدر‌نكرە‌لكی‌حالندە‌منون‌‌قلمشدروشول‌كمسنەكە‌

الف‌تأنیث‌ایچون‌ قلمشدر‌نكرە‌لكی‌ حالندە‌منون‌قلمشدر
السدقل:فتحتینلە یمشی‌‌چوق‌

خرمااغاجی‌حصاب‌ معناسنەصاد‌مهملە ایلە
الدقلة:كذلك‌ فتحتینلەواحدی‌بر خرمااغاجی‌‌

معناسنەودقلە‌كمی‌در‌كنە‌دخی‌دیرلر تیركشتی‌ معناسنەوكمی‌دركنە دقل‌‌دیدكلری‌ذكر‌ اولنان‌‌

معنادن‌مأخوذدر‌یعنی‌خرما‌اغاجنە‌دقل‌‌ دیدكلرنە‌بناء‌در‌ودقل‌یرامزخرمایەدخی‌ دیرلر

اردأتمرمعناسنە
الادقال:همزەنك‌ كسریلەخرما‌اغاجی‌‌ یمشی‌‌یرامزویرمك‌ یقال‌ادقل‌النخل‌
الدوقلة:

دالك‌‌وقافك‌‌فتحی‌‌ وواوك‌سكونیلە‌ بركمسنە‌طعامنی‌‌ مأكولاتدن‌برنسنە‌یە‌مخصوص‌قلمق‌یقال‌ دوقل‌

فلان‌اذاختض‌بشیٔ‌من‌مأكول‌‌
التدكل: فتحتینلە‌وكافك‌ضمی‌وتشدیدیلە‌ناز‌ایتمك‌ یقال‌تدكل‌

ای‌تدلل‌
الدكلة: فتحتینلەصولی‌بالچق‌طین‌رقبق‌‌معناسنە ودكلەكذلك‌سلطانە‌ اطاعت‌ایتمین‌قومە‌

دیرلریقال‌هم‌بثدكلون‌علی‌‌السطان‌ای‌ یتدللون‌‌
الدلیل:دالك‌فتحی‌ولاك‌كسری‌ ومدیلەشول‌

نسنەدركە‌آنكلەبرنسنەبیلنورودلیل‌قولاغوزەدخی‌دیرلر‌
الدلالة: دالك‌‌فتحی‌وكسریلە‌وفتح‌افصحدر

یول‌كوسترمك‌
الدلولة:ضمتینلە كذلك‌‌قولاغوز‌لق‌ ایدوب‌‌یول‌كوسترمك‌
الدلیلی:دالك‌كسری‌

ولامك‌دخی‌كسری‌‌ وتشدیدی‌وآخرندە‌ مقصورە‌ایلە‌دلالت‌ ایتمك‌وجوهری‌دلیلی‌یی‌دلیل‌ایلە‌

تطسیر‌ایتمسی‌سهو اولمق‌احتمالی‌اولوب‌ قاموسە‌‌مرجعت‌ اولندقدە‌اندە‌دخی‌ سهویتنە‌تصریح‌

اولنمش‌بولندی‌ خصوصاكە‌خثیثایی‌ جوهری‌‌باب‌ثادە‌معنای‌ مصدریلە‌تفسیر ایتمشدر‌
الدل‌:

دالك‌فتحی‌ولامك‌ تشدیدیلە تازلنمق‌یقال‌‌ دلت‌المرأةبدل‌ من‌الباب‌الثانی‌ودل‌ هدی‌‌معناسنە‌