Cilt 2 sayfa 349

سكونیلەبركمسنەیە عذاب‌ایدوب‌‌غیرە‌عبرت‌قلمق‌‌یقال‌مثل‌بە یمثل‌‌مثلامن‌الباب‌ الاول‌ اذاتكل‌بە‌
المثلة:

میمك‌ضمی‌وثانك‌ سكونیلە‌اسمدر‌عبرت‌‌ ایچون‌‌اولان‌عذاب‌ معناسنە‌ومطلقا‌عبرت‌معناسندەدخی‌

استعمال‌اولنور‌یقال‌ مثل‌‌‌بالقتیل‌اذاجدعەیعنی‌بورنن‌‌‌وقولاغن‌‌ كسسە
المثلة:میمك‌فتحی‌وثانك‌ضمیلە

عقوبت‌‌معناسنە‌
المثلات:میمك‌فتحی‌وثانك‌ضمیلەجمعی‌ عقوبتلرمعناسنە
الامثال:همزەنك‌كسریلە

عقوبت‌وعیرت‌قلمق‌ یقال‌‌امثلە‌‌اذا‌جعلە مثلەوامثال‌سلطان‌ قصاص‌ایتمكە‌دخی‌ دیرلریقال‌امثل

السلطان‌‌فلانااذاقتلەقود‌اویقال‌للحاكم‌‌امثلنی‌واقصنی‌ واقدنی‌
الامثل‌: همزەنك‌فتحیلەخیرە

قریب‌اولان‌كمسنە یقال‌فلان‌امثل‌بنی‌ فلان‌‌ای‌‌ادناهم‌للخبر وامثل‌‌ایولكە دونن‌خستەیەدخی‌ دیرلریقال‌

هوالیوم‌امثل
الاماثل:‌همزەنك‌ فتحی‌وثانك‌كسریلە جمعی‌یقال‌هؤالاء‌ اماثل‌‌القوم‌ای‌خیارهم‌
المثالة:

میمك‌فتحی‌وثانك‌ تخفیفلەفاضل‌اولمق‌ یقال‌مثل‌الرجل‌ من‌‌الباب‌‌الخامس‌ مثالة‌اذاصار‌فاضلا
المثلی:

میمك‌ضمی‌‌وثانك‌ سكونیلەوالفك‌ قصریلەامثلك‌مؤنثی‌ قومك‌‌خیر‌لو‌اولان‌ عورت‌‌معناسنە‌قصوی‌

كبی‌كە‌اقصانك‌ مؤنثیدر
التماثل‌:تانك‌‌فتحی‌وثانك‌ضمیلە خستەایلو‌كە دونمك‌‌یقال‌‌تماثل‌ من‌علتە‌ای‌‌‌

اقبل
التثمل: فتحتینلەوثانك‌ضمی‌وتشدیدیلەبركمسنە وصف‌حالیچون‌بر نسنە سویلمك‌‌یقال‌تمثل‌ بهذاالبیت

ومثل‌هذاالبیت‌بمعنی‌
الامتثال:همزەنك‌ وتانك‌‌كسریلەامرە اطاعت‌كوسترمك‌ یقال‌‌امتثل‌امرە‌ اذااحتذاە

واحتذاانقبادمعناسنەدرحاءمهملەوذال‌ معجمەایلە‌
المجل: میمك‌‌فتحی‌‌وجیمك‌ سكونیلەایش‌ ایشلمكدن‌ال‌

قیرمق‌یقال‌مجلت‌یدەتجمل‌مجلا من‌الباب‌الاول‌ اذاتنطمت‌‌من‌العمل
المجل:فتحتینلە بمعناە‌یقال‌مجلت‌یدەمجلا

من‌الباب‌الرابع‌‌ومجل‌قباران‌‌قیرجغەدخی‌ دیرلر‌یقال‌‌جاءت‌الابل‌كانهاالمجل‌ای‌ممتلئة كامتلاء‌‌‌المجل‌

الامجال:همزەنك‌ كسریلە‌ایش‌‌ال‌قبرتمق‌یقال‌امجل‌العمل‌یدە
المحل:میمك‌فتحی‌وحاء‌مهملەنك‌سكونیلە

قتلق‌اولمق‌یغمور‌ یاغمیوب‌‌اوتلر قوریمغلە
المحول:ضمتینلەجمعی‌یقال‌ ارض‌محل‌وارض‌ محول‌‌كماقالوا‌

بادسبسب‌ وبلدسباسب‌‌وارض‌ جدبەوارض‌جدوب‌ یریدون‌بالواحدالجمعوسبسب‌یریە‌وچوالك‌

اولان‌یردر‌ومحل‌مكرەوفتنەیە‌دخی‌دیرلر‌ یقال‌محل‌بە‌ اذاسعی‌بە الی‌‌السلطان‌‌
الماحل:حانك‌كسریلە‌

قتلق‌اولان‌یروقتلق‌ اولان‌زمان‌یقال‌بلدماحسل‌وزمان‌ماحل‌ سلطانە‌سعایت‌ایدوب‌

غمازلق‌ایدنەدخی‌ دیرلر
المحول:میمك‌فتحی‌وحانك‌ضمی‌ ومدیلەكذلك‌غماز‌لق‌ ایدن‌كمسنە

وفی‌فهو‌عاء‌ولاتجعلەماحلامصدقا‌
الامحال:همزەنك‌ كسریلەشهرقنلق‌‌ اولمق‌‌ابن‌السكیت‌‌ ایتدی‌امحل‌

البلد‌فهو‌ماحل‌دیرلر‌ محل‌‌دیمزلر‌اكرجە‌ بعض‌اشعاردە‌واقع‌‌ اولمشدر‌وامحال‌قوم‌ قتلغەداخل‌اولمغە‌

دخی‌دیرلریقال‌امحل‌ القوم‌‌اذااجدبو‌ا‌
المماحلة:میمك‌ضمی‌‌وحانك‌فتحیلەمكر ایدشمك‌مماكرە‌ معناسنە

التمحل‌:فتحتینلە حیلەایتمك‌‌یقال‌تمحل‌اذاحتال‌‌
المتمحل: میمك‌‌ضمی‌وحانك‌ كسری‌‌وتشدیدیلە حیلە‌

ایدیجی‌كمسنە
المتماحل:میمك‌ ضمی‌‌وحانك‌كسریلە اوزون‌‌بویلی‌اولان‌ كمسنەیقال‌رجل‌ متماحل‌اذاكان‌

طویلاومتماحل‌‌بعدە‌ دخی‌‌دیرلریقال‌ سبسب‌‌متماحل‌ ای‌بعیدما‌بین‌الطرفین‌وفی‌الحدیث‌امور‌ متماحلة

ای‌فنن‌یطول‌امرهاوسبسب‌بریە‌ معناسنەدر‌كما‌مر‌آنفا
المحال:میمك‌فتحیلە
المحالة:كذلك‌میمك‌فتحیلە

بیوك‌بكرەدركە‌آنكلە دوەقیودن‌صوچكر‌ ومحالە‌ارقە‌كمكنە دخی‌دیرلرفقارە‌ معناسنە‌
الممحل: میمك‌‌

ضمی‌وحانك‌‌فتحی‌ وتشدیدیلە‌شول‌ سوددركەآنك‌تازە لكی‌‌حلاونی‌‌كنمش‌‌ اولە‌
المدل:میمك‌‌ كسری‌

ودالك‌سكونیلەشول‌ كمسنەدركەقلیل‌اللحم‌اولوب‌خفی‌الشخص‌‌ اولەداللەوذاللەلغتدر‌
التمدل:

فتحتینلەودالك‌‌ضمی‌‌وتشدیدیلە‌مندیل‌ اورتنمك‌ومندیل‌ مقرمە‌كبی‌بیوك‌بزە‌ دیرلر‌یقال‌تمدل‌ بالمندیل‌

وهولغة‌فی‌تندل
المذل:میمك‌‌كسری‌‌ وذالك‌‌‌سكونیلە‌جسمی‌صغیر‌اولان‌كمسنە مدلی‌كبیدر‌وزنا‌ومعنی‌

المذل:فتحی‌وذال‌ معجمەنك‌كسریلەكندی‌قاتندە‌اولان‌نسنەیی‌‌بذل‌ایدن‌كمسنەكرك‌‌ مال‌اولسون‌

كرك‌سراولسون‌ومذل‌نفسنی‌ضبط‌ایدەمین‌ كمسنەیە‌دەدیرلر
المذل:میمك‌فتحی‌وذالك‌سكونیلە

افنای‌سردەمضطرب‌ متضجر‌اولمق‌تقول‌ مذلت‌بسری‌امذل‌مذلامن‌الباب‌الاول‌ اذاقلقت‌